1 BAC UD1 SIT APR. 1
UD 1
1BAC
SITUACIÓN DE
APRENDIZAXE 1
DOCUMENTO 1
1. Linguas
oficiais da Península
Ibérica
-O idioma oficial de Xibraltar é o inglés usado
polas institucións, a televisión pública e o ensino. A lingua coloquial de
moita xente é o llanito,
mestura de español, inglés e outras linguas.
-Andorra é o único estado que ten como idioma oficial o catalán,
tamén se fala moito o castelán e o francés.
-O idioma oficial de Portugal é o portugués,
por número de falantes nativos é a sexta lingua máis falada do mundo. Supón a
continuidade do galego-portugués. É lingua oficial en Brasil e outros estados
africanos. Desde 1999 tamén é oficial en Portugal o mirandés,
usado por uns 15.000 falantes.
-A lingua oficial do Estado español é o castelán ou español,
a cuarta lingua máis falada no mundo, oficial en moitos estados americanos. É a
lingua oficial única en moitas comunicades autónomas e cooficial noutras.
2. Linguas cooficiais.
-O catalán é
a lingua oficial duns dez millóns de persoas en Cataluña, Illas Baleares e,
segundo algúns, na Comunidade de Valencia.
-O valenciano é
lingua oficial na Comunidade Valenciana. Existe unha controversia entre os que
consideran o valenciano como unha variedade do catalán e os que o consideran
unha lingua diferente.
-O aranés é
unha lingua occitana usada por varios miles de persoas no Val de Arán pero
considerada cooficial en toda Cataluña.
-O éuscaro é
a lingua oficial no País Vasco e unha parte de Navarra (Euskal Herria). Non é
unha lingua románica.
-O galego é
a lingua oficial en Galicia. Fálase tamén no occidente de Asturias, no Bierzo,
e en Seabra. Variante do tronco galego-portugués.
- O mirandés é
cooficial en Miranda do Douro, en Portugal.
Non teñen consideración como oficiais o asturiano ou bable,
o aragonés e
a fala
de Estremadura ou galego do Val do Ellas
FONTE
adaptada https://ogalego.gal/exercicios_de_lingua/exercicios/selectivolingua1_archivos/2022/socio7.html
DOCUMENTO 2
España
é un Estado plurilingüe. Máis do 40% da poboación vive en territorios nos que o
castelán convive con outra lingua oficial ou non oficial.
1.
LEXISLACIÓN
A
Constitución Española
(1978), no artigo 3º, sinala o plurilingüismo do Estado e establece a cooficialidade
do castelán coas outras linguas españolas. 3.1 O castelán é a lingua española
oficialdo Estado. Todos os españois teñen o deber de coñecela e o dereito de usala. 3.2 As
demais línguas españolas serán tamén oficiais nas respectivas Comunidades
Autónomas de acordo cos seus Estatutos. 3.3 A riqueza das distintas modalidades
lingüísticas de España é un patrimonio cultural (...) obxecto de especial
respecto e protección.
O
Estatuto de Autonomía:
no ano 1981 apróbase o Estatuto de Autonomía de Galicia, que declara que ogalego
é a lingua propia de Galicia, oficial xunto co castelán. 5.1 A lingua propia de
Galicia é ogalego. 5.2 Os idiomas galego e castelán son oficiais e todos teñen
o dereito de os coñecer e os usar.5.3 Os poderes públicos de Galicia garantirán
o uso normal e oficial dos dous idiomas e potenciaráno emprego do galego en
todos os planos da vida pública, cultural e informativa e disporán os mediosnecesarios
para facilitar o seu coñecemento.
2.
LUSOFONÍA
O
portugués e o galego teñen unha orixe común. Compartiron designios políticos eculturais
na que se considera a etapa de maior esplendor e prestixio para a nosa lingua.
Xa no século XII, a historia de Galicia e a de Portugal toman camiños
distintos, que influirían na fortaleza edesenvolvemento social de ambas as variedades.
En
Portugal existen dúas linguas: o portugués (lingua maioritaria) e o mirandés
(falado en Miranda do Douro), que é unha variante do asturleonés.
Chámase
lusofonía ao conxunto de 9 países cuxa lingua oficial é o portugués: Portugal,
Brasil, Cabo Verde, Guinea- Bissau, Guinea Ecuatorial, Angola, Mozambique,
Timor Oriental e São Tomé e Príncipe. As grandes similitudes entre galego e
portugués facilitan a comunicación dos galegos com 250 millóns de cidadáns de
Europa, África, Asia e Iberoamérica que o falan.
3.
AS LINGUAS NA PENÍNSULA IBÉRICA
●
Linguas oficiais (idioma establecido como de uso corrente nos actos de
gobierno dun Estado).
As
linguas propias son as que teñen a súa orixe histórica nas comunidades humanas
que se asentaron e desenvolveron nun lugar determinado. Non todas as linguas
propias son oficiais.
-O
idioma oficial de Xibraltar é o inglés usado polas institucións, a televisión
pública e o ensino. A lingua coloquial de moita xente é o llanito, mestura de
español, inglés e outras linguas.
-Andorra
é o único estado que ten como idioma oficial o catalán, tamén se fala moito o
castelán e o francés.
-O
idioma oficial de Portugal é o portugués, por número de falantes nativos é a
sexta lingua mais falada do mundo. Forma parte do sistema galego-portugués. É
lingua oficial en Brasil e outros estados africanos. Desde 1999 tamén é oficial
en Portugal o mirandés, usado por uns 15.000 falantes.
-A
lingua oficial do Estado español é o castelán ou español, a cuarta lingua máis
falada no mundo, oficial en moitos estados americanos. É a lingua oficial única
en moitas comunicades autónomas e cooficial noutras.
●
Linguas cooficiais (nun mesmo territorio conviven dúas linguas e as dúas
son oficiais).
Todas as comunidades que recoñecen a
cooficialidade das súas linguas propias aprobaron respectivas leis de
normalización lingüística, co fin de promover e regular o seu coñecemento e o
seu uso, compensando así a situación de inferioridade en que se atopan con
respecto á lingua estatal.
O
catalán
É
falado en Cataluña por uns catro millóns de falantes e tamén en Andorra e unhas
zonas de Francia e Italia. É a lingua oficial duns dez millóns de persoas en
Cataluña, Illas Baleares e, segundo algúns, na Comunidade de Valencia. Posúe
unha rica tradición literaria dende a Idade Media. É unha lingua que goza de
prestixio social e cultural. No seu sistema educativo o catalán é a lingua de
todas as materias agás lingua e literatura castelá. Este tipo de programas
educativos reciben o nome de inmersión lingüística.
O
éuscaro ou vasco
Fálano
unhas seiscentas mil persoas en Euskadi, norte de Navarra e no País Vasco
francés. É unha lingua de orixe descoñecida que xa existía cando chegaron os
romanos á Península Ibérica.
O
non ser unha lingua románica, dificulta a súa comprensión e por iso as súas
políticas lingüísticas se centran en que os habitantes do País Vasco sexan
capaces de entender e falar a lingua propia.
O
astur-leonés
Goza
de recoñecemento oficial en Miranda do Douro (Portugal). No Estado español
úsase en Asturias, aquí non ten recoñecemento oficial e só se pode estudar como
materia optativa. Tamén se fala no norte e noroeste de León e un lugar de
Zamora.
O
aragonés
Non
ten recoñecemento oficial e está en regresión e perigo de extinción, pois só
sobrevive como lingua familiar e coloquial na metade norte da provincia de
Huesca.
O
aranés
Nome
que recibe a lingua occitana falada non Val d’Arán (Pirineos) en Lleida. É
lingua cooficial non só aquí senón en toda Cataluña, xunto co catalán e
castelán. Ten presenza no ensino pero nonnos medios de comunicación.
O
galego
É
a lingua cooficial en Galicia. Fálase tamén no occidente de Asturias, no
Bierzo, e en Seabra. A variante portuguesa do galego-portugués espallouno polo
mundo. En Extremadura tamén existe a Fala, que se considera galego.
O
valenciano
É
lingua oficial na Comunidade Valenciana. Existe unha controversia entre os que
consideran o valenciano como unha variedade do catalán e os que o consideran
unha lingua diferente.
Non
teñen consideración como oficiais o asturiano ou bable, o aragonés e a fala de
Estremadura ou galego do Val do Ellas.
FONTE
ADAPTADA
https://www.edu.xunta.gal/centros/iesblancoamorculleredo/aulavirtual/pluginfile.php/81653/mod_resource/content/1/AS%20LINGUAS%20NA%20PEN%C3%8DNSULA%20IB%C3%89RICA.pdf
DOCUMENTO 3
Linguas do
norte da Península Ibérica no século XII
FONTE WIKIPEDIA
TENDO EN CONTA OS DOCUMENTOS, ESCRIBE OS DADOS CORRESPONDENTES NESTE CADRO
Comentarios
Publicar un comentario